جشن تيرگان در سنگسر

روز تير از ماه تير برابر با جشن تيرگان است. تير در اوستا تيشتريه و در پهلوي تشتر ناميده مي شود. اين ستاره نام ايزدي است كه به باريدن باران كمك مي كند. 
دو روايت در مورد چگونگي پيدايش جشن تيرگان وجود دارد:
يكي اينكه گروهي اين جشن را يادگار پيروزي ايرانيان بر تورانيان مي دانند. در زمان پادشاهي منوچهر، سپاه افراسياب كه بخش بزرگي از سرزمين ايران را اشغال كرده بود قرار آشتي را بر اين نهاد كه از سوي سپاه ايران تيري رها شود و هر كجا بر زمين نشست مرز ايران و توران است. آرش جوان، قهرمان ايراني با تمام توان تيري را رها ساخت و در كنار رود جيحون بر درختي نشست و مرز ايران و توران مشخص شد.
روايت دوم مربوط به زمان ساسانيان و پادشاهي فيروز است. هفت سال در ايران خشكسالي بود ، در چنين روزي مردم به بيابان روي آوردند و با نيايش خود از پروردگار آرزوي باريدن باران را كردند . پس از آن بارش باران آغاز شد و ايران از خشكسالي رهايي يافت .
از آن زمان تا كنون ايرانيان مراسم تيرگان را پاس داشته و به شادي مي پردازند .

سنگسريها که زندگی و زبان وفرهنگشان يا دآور زندگی  نياکان آريايی ماست .جشن تيرگان را کماکان برپا می دارند وبا اجرای برنامه های گوناگون از قبيل پختن شام تيرگان و لال بازی کودکان و آب آوردن به خانه در صبحگاه تيرگان و احترام حرمت نهادن به آن آب و به جان خريدن چوب های کودکان  وتفال وشب نشينی شام تيرگان وهمه همه حکايت از نفوذ عميق فرهنگ آريای در دل وجان سنگسريهاست. باشد که در فرصتی ديگر به تفضيل از اين رسم کهن در ميان مردمان قبيله ام سخن بگويم.

توضيح اينکه در گاهنمای سنگسری هر سال دارای دوازده ماه سی روزه است که عبارتند از :

۱ ـ مس مو ۲ ـ د مو ۳ـ گوجو ۴ـ نوسال ۵ ـ کورچ ۶ـ سيا مو ۷ ـ اوريا  ۸ـ تيرمو ۹ ـ مردال مو ۱۰ ـ شروره مو ۱۱ ـ ميرونه مو ۱۲ـ آبونه مو و پيتک يا پنج روز اضافه

و ماه تير در جايگاه اصلی خود يعنی آبان فعلی که فصل بارش های فراوان است قرار دارد.

سنگسريها ورز تيرگان از ماه تير را ( تيرمويی سيزده )خوانند و آن را جشن می گيرند. 

 

/ 4 نظر / 6 بازدید
مريم

سلام جالب بود! موفق باشيد!

amir

احساسات شما را می ستایيم. وتلاش شما را قدر میدانيم.

عباس صمدیان

سلام کیانوش جان (تیرموه سیزده تده مبارک بو). آقا خیلی دمت گرم . بقیه مطالبت رو هم خوندم جالب بود. اطلاعات خوبی داری. دست شما درد نکنه که استاد مجید درخشانی را هم معرفی هاکرته. عکس ویشتر نمون دوندیین. مدم کاتونده معرفی هاکه. محمود ده سلام برسون. بابا دم سلام برسون. مدم اذیت نکره. مرتون آزار.

کاوه کهن دژ

از سياووش کسرايی راجع به تیری که ارش ازجان براش مایه گذاشت اری اری زندگی زیباست- زندگی اتشگهی دیرنده پابرجاست ، گربیفروزیش رقص شعله اش ازهرکران پیداست- ورنه خاموش است و خاموشیش گناه ماست، زندگانی شعله میخواهد- شعله هارا هیمه می باید برفروزنده ، جنگلی هستی تو ای انسان- سربلندوسبزباش ای جنگل انسان